AHOMEAWAYFROMHOME.NL

A HOME AWAY FROM HOME is een initiatief van het COA in samenwerking met de Rijksbouwmeester.

Achtergrond A Home away from Home

fiets_th.png
Open Oproep 'A Home away from Home': achtergrond
De instroom van asielzoekers in Nederland was nog nooit zo hoog als in 2015. Dat stelde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor een enorme opgave. Asielzoekerscentra (AZC) raakten overvol, waardoor het COA genoodzaakt was om asielzoekers op te vangen in noodopvang en crisisnoodopvang. Ook stagneerde de doorstroming van asielzoekers naar een eigen woning binnen een gemeente, omdat die onvoldoende huisvesting beschikbaar hebben. Veel asielzoekers die een (tijdelijke) verblijfsvergunning kregen, moesten wachten in een opvangcentrum, totdat hun een woning werd toegewezen. Het vraagstuk van de huisvesting van statushouders binnen de 393 Nederlandse gemeenten was weliswaar niet de kern van deze ontwerpprijsvraag, maar vormde wel de context waartoe ze zich moest verhouden.

Om beter in te kunnen spelen op de pieken, nam het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) samen met Rijksbouwmeester Floris Alkemade het initiatief voor de open oproep ‘A Home away from Home’. De kern van de prijsvraag was het ontwikkelen van huisvestingsoplossingen waarmee COA beter kan inspelen op de onvoorspelbare instroom en die tegelijkertijd een tijdelijk, veilig, sober, sociaal en goed passend thuis kan bieden aan asielzoekers:
A Home away from Home. Daarnaast wilden de uitschrijvers met de prijsvraag een impuls geven aan de vernieuwing van de markt van flexibele huisvesting. In eerste instantie moesten de inzendingen gericht zijn op de huisvesting van asielzoekers, maar in het verlengde daarvan mogelijk ook voor andere doelgroepen.

Op 14 maart sloot de inzendtermijn voor de eerste ronde. Aan de ideeënprijsvraag – de eerste ronde – deden 366 teams mee. Bijna een derde van deze inzendingen deed een voorstel voor het ombouwen van leegstaande gebouwen, de overige inzendingen tonen ontwerpen voor flexibele wooneenheden op beschikbare terreinen. Op 6 april selecteerde de jury 12 visies op huisvestingsoplossingen voor asielzoekers, die ook geschikt zijn voor ondermeer statushouders, starters en studenten. De selectie, waarvan twee studenteninzendingen, bevatte een heel breed scala aan oplossingsrichtingen, zoals opvouwbare units, bouwpakketten, compacte inbouwoplossingen, innovatief materiaalgebruik en productietechnieken, maar ook sociale strategieën. Deze 12 teams kregen in een tweede ronde de kans om hun voorstel verder uit te werken tot een uitvoerbaar en haalbaar plan, dat industrieel geproduceerd zou kunnen worden. Op 29 juni zijn de zes prijswinnaars van de prijsvraag bekend gemaakt door Juryvoorzitter Floris Alkemade en Carolien Schippers (COA), tijdens een slotmanifestatie in het Nieuwe Instituut in Rotterdam.

Als een vervolg op de prijsvraag kregen de prijswinnenden teams de kans om hun concept te transformeren tot een prototype op ware grootte. De vijf prototypes - en daarnaast de maquettes van de drie eervolle vermeldingen - werden van 22 tot en met 30 oktober 2016 tentoongesteld tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. Carolien Schippers, manager huisvesting COA: "Ik geloof sterk in de overtuigingskracht van prototypes die je kunt aanraken en waarvan je de ruimte kunt ervaren. Door bij te dragen aan deze prototypes willen we als COA de stap naar toepassing in de praktijk versnellen”. Juryvoorzitter en Rijksbouwmeester Floris Alkemade was zeer ingenomen met de ontwerpkracht die voor dit maatschappelijk vraagstuk is gemobiliseerd en is ook tijdens de vervolgfase volop betrokken gebleven.

Beeldmateriaal prototypes
Voor beeldmateriaal van de verschillende prototypes, gebruik de volgende link. Voorwaarde bij gebruik van het materiaal is dat de naam van het team en A Home away from Home gebruikt worden als bronvermelding. Bijvoorbeeld, Bron: A Home away from Home/Re-Settle.

Ahomeawayfromhome.nl is een initiatief van het COA in samenwerking met Rijksbouwmeester Floris Alkemade.

Fotoalbum A Home away from Home

Oplossingen databank

Innovatieve en flexibele huisvestingsoplossingen met maatschappelijke meerwaarde: ahomeawayfromhome.nl
De resultaten van de open oproep bevatten een heel scala aan oplossingsrichtingen, variërend van opbouwbare units en bouwpakketten tot sociale strategieën die ook breder inzetbaar zijn bij vraagstukken van flexibele huisvesting. De vraag naar tijdelijke, flexibele en betaalbare huisvesting is namelijk niet alleen relevant voor het COA, het is een vorm van huisvesting die een oplossing biedt voor een veel bredere groep mensen die woningen nodig heeft voor kortere of langere termijn. Denk bijvoorbeeld aan statushouders, starters, studenten, alleenstaanden en ouderen.

De groeiende vraag naar flexibele huisvesting komt voort uit maatschappelijke verandering en vormt een lastige opgave voor gemeenten en woningcorporaties. Doordat de prijsvraag uitdrukkelijk vroeg om innovatieve plannen met brede maatschappelijke betekenis, kunnen deze oplossingen ingezet worden om lokaal maatschappelijke meerwaarde te genereren. Met de oplossingen-databank presenteren het COA en de Rijksbouwmeester een brede selectie van oplossingen en ideeën voor nieuwe huisvestingsoplossingen, die ook interessant kunnen zijn voor andere doelgroepen en belanghebbenden.

Pop-up expo en magazine A Home away from Home

Pop-up expo
Tijdens de slotmanifestatie op 29 juni is de tijdelijke tentoonstelling A Home away from Home geopend in Het Nieuwe Instituut. Met de tentoonstelling willen de uitschrijvers, naast de twaalf genomineerde inzendingen, de variëteit van de opbrengst aan een breder publiek tonen. De tentoonstelling is in Het Nieuwe Instituut (Museumpark 25, Rotterdam) te bezichtigen van
29 juni t/m 7 juli 2016.
Na 7 juli gaat de tentoonstelling reizen naar, onder anderen, het White Nights Festival in het Museumpark Rotterdam (13-17 juli).

Magazine
Daarnaast is er ter gelegenheid van de prijsvraag een magazine uitgegeven, te downloaden via deze link.

Jury

De inzendingen zijn beoordeeld door een jury bestaande uit:
Floris Alkemade – Rijksbouwmeester
Carolien Schippers - manager huisvesting COA
Jos Wienen - voorzitter asielcommissie VNG en burgemeester Katwijk
Shyam Khandekar - stedenbouwkundige/architect in India en Europa, tevens hoofdredacteur van tijdschrift MY LIVEABLE CITY
Ferdows Kazemi - voormalig vluchteling, auteur, columnist
Adri Duivesteijn - voormalig Eerste en Tweede Kamerlid, wethouder Den Haag en Almere en voormalig directeur Nederlands Architectuur Instituut
Mick Eekhout - emeritus hoogleraar productontwikkeling TU Delft, eigenaar en algemeen directeur van Octatube in Delft.

Videoregistratie Kick-Off op 18 januari in Kantien (Utrecht)

From Border To Home – Videoboodschap van Juulia Kauste
Voordracht column van Ferdows Kazemi tijdens de Kick-Off
De vluchtelingeninstroom: wat betekent dat voor Nederland?
Interviews met asielzoekers in het AZC in Onnen
Presentatie van Jos Wienen tijdens de Kick-Off
Presentatie van Carolien Schippers tijdens de Kick-Off
Presentatie van Rijksbouwmeester Floris Alkemade tijdens de Kick-Off
10 February - Speech Governmentarchitect Alkemade at TU Delft